Idealna forma organizacyjno-prawna prowadzenia działalności gospodarczej – fakt czy mit?

Dostępne możliwości

Przepisy polskiego prawa dają nam wiele możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Klasyfikując je od „najprostszych” – w powszechnym rozumieniu potencjalnego przedsiębiorcy (co niekoniecznie zawsze jest zgodne z prawdą) – mamy: jednoosobową działalność gospodarczą, spółkę cywilną, spółki osobowe (z których najczęściej wybierane to: spółka jawna i spółka komandytowa) oraz spółki kapitałowe (z których najpowszechniejszą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością). Którą wybrać? Czym się od siebie różnią? Czy istnieje idealna forma prowadzenia działalności? Odpowiemy sobie na te pytania, biorąc pod uwagę następujące czynniki: sposób otwarcia (założenia), odpowiedzialność osobistą przedsiębiorcy/wspólnika, sposób opodatkowania (PIT/CIT) oraz sposób prowadzenia i możliwości rozwoju, a także – modną ostatnio – sukcesję.

Sposób otwarcia

Bez wątpienia najłatwiej otworzyć jednoosobową działalność gospodarczą. Nie musimy tworzyć do tego praktycznie żadnych dokumentów – skoro jesteśmy sami (jak sama nazwa wskazuje), to nie będzie potrzebna umowa spółki zawierana z pozostałymi wspólnikami itp. Wybieramy po prostu przedmiot działalności, np. otwieramy lodziarnię, „przekładamy” go na właściwy kod PKD (czyli kod Polskiej Klasyfikacji Działalności), którym w tym przypadku będzie 56.10.A lub 56.10.B, i rejestrujemy działalność. W przypadku działalności jednoosobowej do rejestracji wystarczy dowód tożsamości, a jeśli chcemy założyć firmę przez Internet, dodatkowo musimy mieć Profil Zaufany albo podpis elektroniczny. Jednoosobową działalność rejestrujemy w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) – przez Internet albo w urzędzie gminy. Dzięki zasadzie „jednego okienka” CEIDG prześle dane przedsiębiorcy do urzędu skarbowego, który nada NIP oraz poinformuje GUS, ZUS (lub KRUS) o wpisie firmy do CEIDG i o nadanym NIP-ie. Złożenie wniosku o wpis do CEIDG jest bezpłatne.

Jeśli jednak nie lubimy działać w pojedynkę i chcemy mieć wspólnika, do wyboru mamy spółkę cywilną lub którąś ze spółek handlowych – osobową lub kapitałową. Spółkę cywilną, która jest tak naprawdę umową pomiędzy dwoma lub więcej przedsiębiorcami, w której wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, musimy zarejestrować także w Głównym Urzędzie Statystycznym (rejestr REGON). Należy pamiętać, że wspólnicy spółki powinni być najpierw zarejestrowani w CEIDG. W tym przypadku musi powstać umowa spółki.