Program dobrowolnych odejść (dalej: PDO) jest rozwiązaniem stosowanym w przypadku konieczności znaczącego zmniejszenia stanu zatrudnienia. Jego celem jest restrukturyzacja i towarzysząca jej redukcja zatrudnienia oraz stworzenie zachęt dla pracowników do zakończenia współpracy z pracodawcą. Najważniejszą cechą programu jest dobrowolność odejścia, co oznacza, że decyzja o wystąpieniu z wnioskiem o rozwiązanie umowy o pracę jest pozostawiona pracownikowi.
W ramach PDO – w zamian za definitywne odejście z pracy – proponuje się pracownikom gratyfikacje finansowe, w tym przede wszystkim kwotę stanowiącą określoną krotność ich wynagrodzenia.
Co istotne, PDO nie ma podstawy prawnej, przy czym prawo pracy nie zabrania pracodawcy składania różnych ofert i propozycji pracownikom, pod warunkiem że nie są one dla nich mniej korzystne niż przepisy prawa pracy. W orzecznictwie sądów PDO określane jest jako jednostronne oświadczenie pracodawcy o charakterze przysparzającym dla pracowników.
Program stosuje się w firmach o:
- złej kondycji finansowej, gdy pracodawca jest zmuszony do optymalizacji stanu zatrudnienia, ale spodziewa się trudności ze strony załogi. W takim przypadku PDO jest stosowany zamiast zwolnień grupowych lub w ich uzupełnieniu;
- dobrej kondycji ekonomicznej, które dokonują m.in. zmian struktury swojego biznesu, czego skutkiem są planowane redukcje stanowisk pracy, przy jednoczesnym zachowaniu pozytywnego wizerunku przedsiębiorstwa1.
Programy dobrowolnych odejść pełnią różne funkcje, w tym m.in. zastępują zwolnienia grupowe, stanowią fazę poprzedzającą formalnie przeprowadzone zwolnienie grupowe, a także są rezultatem (lub stanowią część) procedury zwolnień grupowych, ponieważ wynikają z porozumienia zawartego w ich toku ze związkami zawodowymi (art. 3 ustawy o zwolnieniach grupowych).
Etapy programu dobrowolnych odejść
Redukcja zatrudnienia z wykorzystaniem PDO składa się z kilku, następujących po sobie etapów:
- Pracodawca dokonuje oceny stanu zatrudnionych pod kątem nadwyżki w określonych grupach zawodowych.
- Pracodawca dokonuje optymalizacji zatrudnienia, która nie wymaga żadnych działań po jego stronie, w tym wdrożenia PDO (zaniechanie przedłużania umów, które kończą się z upływem czasu, na jaki zostały zawarte).
- W przypadku gdy działania wskazane w pkt. 2 są niewystarczające, pracodawca konstruuje Regulamin PDO.
- Pracodawca ogłasza Regulamin PDO wraz z warunkami skorzystania z programu i ze wskazaniem daty, do której pracownicy mogą się zgłaszać do programu.
- Pracownicy składają wnioski objęte programem.
- Pracodawca rozstrzyga wnioski.
- Pracodawca i pracownicy negocjują warunki odejścia, sporządzane i podpisywane są dokumenty dotyczące rozwiązania stosunków pracy.
- Wraz z upływem terminu wypowiedzenia następuje rozwiązanie stosunków pracy z pracownikami objętymi PDO2.
Pozostałe 70% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.
Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.
Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułuMożesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.
