Nowe prawo restrukturyzacyjne i upadłościowe – rewolucja w przepisach i szansa na nowy start dla zadłużonych przedsiębiorców

POLITYKA NOWEJ SZANSY

Głównym założeniem nowej regulacji jest realizacja tak zwanej polityki „nowej szansy”, czyli zapewnienie możliwości działania przedsiębiorcom, którzy z różnych względów – nierzadko od nich niezależnych – znaleźli się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Rozdzielenie procedury upadłościowej od restrukturyzacyjnej (w dotychczasowym stanie prawnym namiastką tej drugiej była upadłość układowa) ma w zamierzeniu ustawodawcy zapewnić warunki skutecznej restrukturyzacji i szybkiej likwidacji, co z kolei stanowi istotny element prawidłowego rozwoju polskiej gospodarki. Cele, jakie przyświecały ustawodawcy, wskazane zostały w projekcie założeń do ustawy:

• zapewnienie przedsiębiorcom i ich kontrahentom instrumentów do restrukturyzacji przy jednoczesnej maksymalizacji ochrony praw wierzycieli,
• zapewnienie instytucjonalnej autonomii postępowań restrukturyzacyjnych w oderwaniu od stygmatyzujących postępowań upadłościowych,
• wprowadzenie zasady subsydiarności postępowania upadłościowego jako ultima ratio wobec ekonomicznego fiaska restrukturyzacji,
• zwiększenie uprawnień aktywnych wierzycieli,
• maksymalizacja szybkości i efektywności restrukturyzacji i upadłości,
• odformalizowanie postępowań i szersze wykorzystanie w nich nowoczesnych narzędzi teleinformatycznych,
• realizacja polityki „nowej szansy” – zapewnienie możliwości „nowego startu” przedsiębiorcom, których fiasko przedsięwzięcia gospodarczego wynika z niekorzystnej zmiany warunków ekonomicznych, oraz
• zwiększenie odpowiedzialności nierzetelnych dłużników i upadłych.

Założenia i plany ustawodawcy wyglądają bardzo obiecująco, a spełnienie ich – przez wprowadzenie nowych przepisów – byłoby dla przedsiębiorców jak najbardziej pożądane. O tym, czy omawiana ustawa spełni pokładane w niej nadzieje, przekonamy się w najbliższych miesiącach i latach, kiedy okaże się, jaką popularnością będą się cieszyć postępowania restrukturyzacyjne i czy w praktyce przyczynią się one do rozwiązania problemów przedsiębiorstw w trudnej sytuacji finansowej. Obecnie warto bliżej przyjrzeć się poszczególnym rozwiązaniom wprowadzonym przez nową ustawę.

Podstawową zmianą wynikającą z omawianej ustawy jest wprowadzenie zupełnie nowego, nieznanego wcześniej ustawie postępowania – restrukturyzacyjnego. W dotychczasowym stanie prawnym istniało, co prawda, postępowanie naprawcze (zlikwidowane obecnie w wyniku nowelizacji), jednak dotyczące go przepisy były de facto martwe. Oznaczało to, że dłużnik, który przy pomocy sądu chciał się zrestrukturyzować, musiał korzystać z postępowania upadłościowego, licząc na to, że uda się doprowadzić do układu z wierzycielami. Miało to daleko idące konsekwencje – wystarczy wskazać chociażby realne ryzyko, że postępowanie doprowadzi do likwidacji firmy (w przypadku braku porozumienia z wierzycielami) oraz fakt, że na rynku taki podmiot, funkcjonujący z mocy prawa z dopiskiem „w likwidacji”, tracił zaufanie kontrahentów. Dodatkowo sam ustawodawca jako cel nadrzędny postępowania upadłościowego wskazywał zaspokojenie roszczeń wierzycieli.