Spółka akcyjna należy do grupy spółek kapitałowych, obok spółki z o.o., i nazywana jest często mianem „najbardziej kapitałowej” spółki kapitałowej. Definicja ta jest tym bardziej właściwa, że spółka akcyjna nie ma jakichkolwiek cech spółek osobowych, a centralne miejsce w niej zajmuje kategoria kapitału podstawowego (dawniej zakładowego)1.

Spółka akcyjna jako podmiot zaufania publicznego - emisja akcji

Kapitał ten jest gwarancją stabilnego funkcjonowania przedsiębiorstwa, zatem jest szczególnie chroniony przez prawo. Kodeks spółek handlowych określa jego minimalną wysokość na 100 000 zł. Co więcej, kapitał ten musi być stały oraz nienaruszalny. Gwarancją tego są odpowiednie przepisy k.s.h., a w szczególności art. 304 mówiący o obligatoryjnym zapisie dotyczącym kapitału podstawowego i jego wysokości, jaki musi być zawarty w statucie SA2. Kapitał ten musi być z góry określony jeszcze przed rejestracją przedsiębiorstwa w KRS. Co więcej, kapitał ten musi rzeczywiście istnieć w czasie funkcjonowania spółki, a zmniejszenie jego wysokości o jedną trzecią zdefiniowanej kwoty stawia pod znakiem zapytania jej byt. Jednocześnie jego zmniejszenie poniżej obligatoryjnej kwoty 100 tys. zł jest również niedopuszczalne3.

Kapitał spółki

Wymagania co do kapitału podstawowego i jego wysokości zmieniają się w przypadku banków działających na zasadach spółki akcyjnej – tu wymagany kapitał zakładowy wynosi równowartość 5 mln euro. Warunki te, zarówno w odniesieniu do banków, jak i firm innego typu, mają stanowić niejako gwarancję i świadectwo wiarygodności przedsiębiorstwa w obrocie publicznym4.

Takie drastyczne zapisy dotyczące wysokości kapitału zakładowego mają swoje uzasadnienie w charakterze spółki akcyjnej. Należy bowiem zwrócić uwagę, że stałość kapitału podstawowego ma kluczowe znaczenie z uwagi na fakt zmienności składu osobowego akcjonariuszy. Wynika to bezpośrednio z definicji spółki akcyjnej mówiącej, że udział w niej każdego akcjonariusza wyrażony w dokumencie zwanym akcją odzwierciedla zawsze tę samą część kapitału podstawowego spółki, to znaczy część określoną w nominale akcji, bez względu na to, kto będzie w danym momencie akcjonariuszem spółki5. Kluczowe znaczenie w spółce mają akcje, czyli udziały w spółce, o równej wartości nominalnej (minimalna wysokość 1 grosza), tworzące łącznie kapitał zakładowy6.

Spółka akcyjna ma także osobowość prawną, którą nabywa w momencie rejestracji w sądzie rejestrowym. Jednak od momentu zawiązania spółka staje się podmiotem praw i obowiązków, a także właścicielem swojego majątku jako spółka akcyjna w organizacji7.

W bardzo korzystnym położeniu znajduje się akcjonariusz, który w żaden sposób nie odpowiada za zobowiązania przedsiębiorstwa. W zasadzie jedynym typem ryzyka podejmowanego przez akcjonariuszy jest ryzyko utraty lub zmniejszenia wartości wniesionego wkładu, a po jakimś czasie ewentualnego spadku rynkowej wartości objętych akcji. Brak odpowiedzialności akcjonariuszy za zobowiązania spółki nie jest utożsamiany z brakiem odpowiedzialności samej spółki. Odpowiedzialność taka istnieje, co więcej – wyraża się ona nie tylko kapitałem zakładowym, ale też całym majątkiem spółki oraz obligatoryjnym kapitałem zapasowym8.

Sam proces tworzenia przedsiębiorstwa opartego na formule spółki akcyjnej jest bardzo skomplikowany i sformalizowany. Składają się na niego czynności założycielskie, które w większości muszą być potwierdzone dokumentami w formie pisemnego aktu notarialnego (forma ta jest obligatoryjna, pod rygorem nieważności – oznacza to, że niedochowanie tego zapisu de facto unieważnia wszystkie dokumenty oraz uniemożliwia przeprowadzenie rejestracji sądowej). Kodeks spółek handlowych dokładnie opisuje proces formułowania statutu, aktu założycielskiego oraz obejmowania akcji. Co więcej, dokładnie przedstawia przebieg procesu wnoszenia wkładów (szczególnie niepieniężnych). Kodeks precyzuje także sposób zarządzania oraz nadzoru nad spółką, ustanawia on bowiem zinstytucjonalizowane organy, takie jak zarząd spółki (reprezentacja oraz prowadzenie spraw spółki), radę nadzorczą oraz walne zgromadzenie (wszystkich akcjonariuszy), które co najmniej raz do roku zbiera się, aby podjąć kluczowe decyzje dotyczące spraw spółki9.

Pozostałe 75% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.

Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.

Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułu

Możesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.

Zobacz również

Cykl rotacji zobowiązań (DPO), czyli... czy dostawcy mogą w większym stopniu kredytować darmowo naszą działalność?

Jeżeli chcesz poznać wartość pieniędzy,

Spróbuj ich trochę od kogoś pożyczyć.

Benjamin Franklin


Płatności za kupowane od dostawców towary, materiały i usługi stanowią zwykle znaczną część wydatków pieniężnych każdego biznesu. Nierzadko kupujący otrzymują od sprzedających tzw. kredyt kupiecki, czyli odroczenie zapłaty za przedmiot zakupu o ustaloną liczbę dni od daty jego otrzymania. Zazwyczaj odroczenie płatności jest darmowe i nie wiąże się z żadnymi kosztami. Wpływa to pozytywnie na przepływy pieniężne kupującego. Uzyskanie od dostawcy kredytu kupieckiego nie jest łatwe. Zwykle udzielane jest tylko solidnym i wiarygodnym odbiorcom. Miernikiem stopnia korzystania z kredytu kupieckiego od dostawcy jest wskaźnik cyklu rotacji zobowiązań (DPO). Wielkość tego wskaźnika pozwala szybko i niejako „z lotu ptaka” ocenić sprawność jednostki w negocjowaniu z dostawcami warunków kredytu kupieckiego i stopnia jego faktycznego wykorzystania.

Czytaj więcej

Rentowność to nie przepływy pieniężne

Rentowność to nie przepływy pieniężne

Każdy z nas chciałby leżeć na leżaku, na pięknej plaży z widokiem na ocean i tylko co jakiś czas zerkać na telefon i patrzeć jak przybywa nam pieniędzy na koncie. Jak jednak wynika z badania przeprowadzonego na zlecenie Izby Zarządzających Funduszami i Aktywami nadwyżki finansowe inwestuje 20 proc. Polaków, a jedynie połowa wyraża zainteresowanie inwestowaniem w przyszłości. Moim zdaniem wynika to trochę jednak z braku wiedzy ekonomicznej, która jest zaniedbaniem naszego systemu edukacji. Sytuacja ta przecież potem może rzutować na brak odpowiedniej wiedzy w zakresie inwestowania w naszym przedsiębiorstwie. Każda potencjalna inwestycja musi być przecież prześwietlona przed wydaniem środków pieniężnych. Musi wykazać się odpowiednią rentownością oraz tym, że generuje odpowiednie przepływy pieniężne. Stąd nasze myślenie, że jeżeli coś jest rentowne to musi generować nam przepływy pieniężne. Jakieś tam pewnie generuje, ale jak to powiązać?

Czytaj więcej

Polecamy

Przejdź do

Partnerzy

Reklama

Polityka cookies

Dalsze aktywne korzystanie z Serwisu (przeglądanie treści, zamknięcie komunikatu, kliknięcie w odnośniki na stronie) bez zmian ustawień prywatności, wyrażasz zgodę na przetwarzanie danych osobowych przez EXPLANATOR oraz partnerów w celu realizacji usług, zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.

Usługa Cel użycia Włączone
Pliki cookies niezbędne do funkcjonowania strony Nie możesz wyłączyć tych plików cookies, ponieważ są one niezbędne by strona działała prawidłowo. W ramach tych plików cookies zapisywane są również zdefiniowane przez Ciebie ustawienia cookies. TAK
Pliki cookies analityczne Pliki cookies umożliwiające zbieranie informacji o sposobie korzystania przez użytkownika ze strony internetowej w celu optymalizacji jej funkcjonowania, oraz dostosowania do oczekiwań użytkownika. Informacje zebrane przez te pliki nie identyfikują żadnego konkretnego użytkownika.
Pliki cookies marketingowe Pliki cookies umożliwiające wyświetlanie użytkownikowi treści marketingowych dostosowanych do jego preferencji, oraz kierowanie do niego powiadomień o ofertach marketingowych odpowiadających jego zainteresowaniom, obejmujących informacje dotyczące produktów i usług administratora strony i podmiotów trzecich. Jeśli zdecydujesz się usunąć lub wyłączyć te pliki cookie, reklamy nadal będą wyświetlane, ale mogą one nie być odpowiednie dla Ciebie.