Kapitał ludzki to najważniejszy zasób przedsiębiorstwa, to zbiór właściwości tkwiący w ludziach, to umiejętności, talenty, zachowania, kompetencje – to wartość. Charakteryzuje go nietransferowalność praw własności, co oznacza, że kapitał ludzki jest jedynie w czasowej dyspozycji przedsiębiorstwa. Tym ważnym zasobem należy racjonalnie gospodarować, czyli wykorzystywać potencjał pracy dla wzrostu efektywności funkcjonowania i wartości przedsiębiorstwa. Proces ten wiąże się bezpośrednio z ryzykiem, a sposób zarządzania kapitałem ludzkim determinuje poziom ryzyka personalnego. Ryzyko personalne można modelować, stosując rewitalizację efektywności zarządzania kapitałem ludzkim.
Kapitałem ludzkim są ludzie umiejący ze sobą współpracować, ludzie trwale związani z firmą i jej misją1. Kapitał ludzki to zasób umiejętności i doświadczenia życiowego. Wiedzy, innowacyjności, energii i motywacji ucieleśnionych w ludziach2. Wyróżnia się trzy komponenty tworzące kapitał ludzki jednostki3:
- kompetencje pracowników (fachowość, wiedza teoretyczna, talenty i biegłość),
- zręczność intelektualna (innowacyjność, przedsiębiorczość, zdolność do zmian),
- motywacja (chęć do działania, zaangażowanie, etyka).
Do podstawowych obszarów gospodarowania personelem w przedsiębiorstwie możemy zaliczyć: tworzenie kapitału ludzkiego, jego rozwój oraz wykorzystywanie, czyli innymi słowy motywowanie pracowników. Z procesem gospodarowania kapitałem ludzkim związane jest rzecz jasna ryzyko. Ryzyko definiowane jest jako zagrożenie stratą lub niekorzystną zmianą, prawdopodobieństwo wystąpienia niekorzystnego zdarzenia, niebezpieczeństwo niezrealizowania zamierzonego celu4.
Ryzyko personalne to ryzyko strat finansowych przedsiębiorstwa spowodowanych ludzką niedoskonałością5:
- błędami wynikającymi z niedostatków wiedzy, umiejętności, właściwych predyspozycji,
- świadomego łamania przez pracowników prawa lub wewnętrznych regulacji,
- niedoskonałością procesów gospodarowania oraz zarządzania kapitałem ludzkim.
Ryzyko personalne jest związane z niezawodnością człowieka. Oznacza prawdopodobieństwo popełnienia w przyszłości przez pracownika błędu, którego skutki poniesie pracodawca.
Głównym instrumentem pozwalającym wpływać na poziom ryzyka personalnego jest prawidłowy sposób zarządzania personelem, między innymi poprzez akty prawa wewnętrznego, zarządzanie efektywnością kapitału ludzkiego przy wykorzystaniu wybranych narzędzi motywowania pracowników (rewitalizacja zarządzania).
Przez rewitalizację zarządzania efektywnością kapitału ludzkiego przy uwzględnieniu ryzyka personalnego należy rozumieć kompleksowy, skoordynowany, prowadzony w określonym przedsiębiorstwie proces przemian organizacyjnych, społecznych i ekonomicznych. Proces ten jest inicjowany przez kadrę zarządzającą w celu osiągnięcia wyższej wartości, nowej jakości funkcjonalnej i stworzenie warunków do rozwoju oraz oparty na dojrzałym kapitale ludzkim przy minimalizacji występowania ryzyka personalnego. Model rewitalizacji zarządzania efektywnością kapitału ludzkiego przedstawiono na Rysunku 1.
Pozostałe 65% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.
Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.
Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułuMożesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.
