Rachunek kosztów w procesie decyzyjnym

Nie od dziś wiadomo, że do poprawy wyników finansowych prowadzą dwie drogi: pierwsza przez wzrost przychodów, druga poprzez ograniczanie kosztów. Oczywiście nie są to drogi wzajemnie niezależne, każda zmiana w wielkości sprzedaży i produkcji niesie z sobą efekt kosztowy, każde zaś działania ograniczające stronę kosztową mogą mieć wpływ na efektywność potencjału przedsiębiorstwa. Czym więc jest koszt i dlaczego firmy tak bardzo powinny skupiać się na jego analizie? Z punktu widzenia rachunkowości finansowej kosztem będzie każde zmniejszenie aktywów lub zwiększenie pozycji pasywów – co w większości przypadków wiąże się z poniesionym wydatkiem.

Firmy prowadzą rachunek kosztów głównie z punktu widzenia przyszłych decyzji oraz bieżącej kontroli efektywności działania. Funkcja kontrolna polega na zderzeniu poziomu kosztów zrealizowanych z wartościami budżetowanymi i poprzez to ocenę stopnia realizacji planów biznesowych oraz ich efektywności. Rachunek kosztów pozwala wychwycić ewentualne odchylenia, zidentyfikować nieprawidłowości, a w przypadku pozycji wadliwie zabudżetowanych stanowi podstawę do korekty planu. Dobrze zorganizowany rachunek kosztów odpowie na pytania, jak powinna być kształtowana polityka cenowa w przyszłości i jakie rezultaty osiągnie firma w zakładanym scenariuszu rozwoju. Nie możemy zapominać, że dyskontowe metody pomiaru wartości dla akcjonariuszy, takie jak SVA, bazują na prognozowanych wartościach przyszłych, a więc również na kosztach. Odpowiednio zaplanowane koszty pozwolą na rzetelną ocenę wartości firmy.