W związku z transformacją ekonomii, z opartej na przemyśle na opartą na wiedzy1, zwiększa się znaczenie wyceny składników wartości niematerialnych i prawnych przedsiębiorstwa. Niniejszy artykuł poświęcono omówieniu zagadnień związanych z wyceną wartości niematerialnych i prawnych w zakresie, w jakim znajduje do niej zastosowanie Międzynarodowy Standard Rachunkowości MSR 38 (dalej: MSR 38).
Podkreślić należy, że nie dotyczy on wartości niematerialnych i prawnych, których oszacowanie przebiega często na innych zasadach, a to z uwagi zarówno na ich charakter, jak i na szczególny kontekst tego szacowania. Przykładowo inaczej mierzy się wartości niematerialne, jeżeli powstają w celu sprzedaży w ramach zwykłej działalności gospodarczej (ust. 3 lit. a MSR 38). Dodatkowo ust. 6 MSR 38 pozwala na wyłączenie z zakresu tego standardu operacji lub transakcji, które „są na tyle specyficzne, że powodują powstanie zagadnień księgowych, które wymagają potraktowania w odmienny sposób”. Jeżeli nie można skorzystać z MSR 38, a zastosowania nie znajdą również inne standardy, można dokonać oszacowania z wykorzystaniem po prostu podejścia rynkowego (market approach), dochodowego (income approach) lub kosztowego (cost approach)2. Biorąc jednak pod uwagę powszechność MSR 38 i to, że znajduje on zastosowanie generalne, poniżej przedstawiono sposób wyceny składników wartości niematerialnych i prawnych. Trzeba pamiętać, że MSR 38 wyrasta z praktyki i zawiera praktyczne rozwiązania – w odróżnieniu między innymi od normatywnych reguł zawartych w ustawie o rachunkowości. Zresztą MSR 38 jest wynikiem dążenia do zuniformizowania reguł rządzących wyceną składników wartości niematerialnych i prawnych, co istotne – dążenia skutecznego3.
Wartości niematerialne a rzeczowe aktywa trwałe
Zwróćmy uwagę, że część wartości niematerialnych i praw jest inkorporowana w rzeczowe aktywa trwałe. Dobrym przykładem są tutaj programy komputerowe, na przykład systemy operacyjne (OS), które współcześnie wgrywane są już na komputery przenośne i nabywane wraz z nimi. Tutaj jednostka musi ocenić, którą wartość – materialną czy też niematerialną – zamierza poddać wycenie (ust. 4 MSR 38). We wskazanym powyżej przykładzie w praktyce oszacowaniu podlegać będzie zwykle komputer przenośny, którego wartość zostanie powiększona o wartość programu OS, a wartość samego programu OS rzadko będzie w takiej konfiguracji podlegała szacowaniu jako niematerialna.
Pozostałe 83% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.
Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.
Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułuMożesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.
