Istotą klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania jest możliwość pominięcia skutków podatkowych czynności, jeżeli została ona dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej (w danych okolicznościach) z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej.
15 lipca br. weszły w życie przepisy wprowadzające ponownie do polskiego systemu prawa podatkowego tzw. klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania. Pierwszą próbę podjęto już w 2003 r., wprowadzając do Ordynacji podatkowej art. 24b, który w § 1 przyznawał organom podatkowym i kontroli skarbowej rozstrzygającym konkretną sprawę podatkową prawo do pominięcia skutków czynności prawnych, jeżeli udowodnią, że z dokonania tych czynności nie można było oczekiwać innych istotnych korzyści niż wynikające z obniżenia wysokości zobowiązania podatkowego, zwiększenia straty, podwyższenia nadpłaty lub zwrotu podatku. Przepis został jednak uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z konstytucyjnymi standardami przyzwoitej legislacji, zasadą zaufania do państwa i stanowionego prawa.
Obecnie obowiązujące regulacje są znacznie bardziej rozbudowane i przewidują możliwość zabezpieczenia się przed skutkami dokonania określonych czynności, oczywiście jeżeli podatnik chce skorzystać z tych możliwości.
Istotą omawianej klauzuli jest możliwość pominięcia skutków podatkowych czynności, jeżeli została ona dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej sprzecznej (w danych okolicznościach) z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, a sposób działania podatnika był sztuczny, a więc doszło do unikania opodatkowania. Już w samej definicji unikania opodatkowania pojawia się kilka niejasnych pojęć, dlatego ustawodawca podjął próbę ich zdefiniowania, choć nie wszystkie z objaśnień pozwalają na wyeliminowanie wątpliwości powstałych w czasie analiziy przepisów.
Czynnością, a więc tym, czego skutki podatkowe będzie można pominąć, jest nie tylko pojedyncze działanie ale także zespół powiązanych czynności, dokonanych przez te same lubróżne podmioty. Podjęcie czynności przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej oznacza, że pozostałe, tj. inne niż podatkowe, wskazane przez podatnika cele ekonomiczne lub gospodarcze tej czynności, należy uznać za mało istotne.
Korzyścią podatkową jest natomiast niepowstanie zobowiązania podatkowego, odsunięcie go w czasie, obniżenie jego wysokości, powstanie lub zawyżenie straty podatkowej, powstanie nadpłaty lub prawa do zwrotu podatku, podwyższenie kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku.
Pozostałe 78% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.
Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.
Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułuMożesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.
