Globalne łańcuchy dostaw po nowemu. Jak prowadzić biznes w warunkach VUCA?

Istotność zarządzania łańcuchem dostaw

Procesy rynkowe zachodzące w dzisiejszym świecie są procesami złożonymi. Gospodarka rynkowa składa się z wielu milionów różnej wielkości podmiotów, poczynając od gospodarstwa domowego, a kończąc na przedsiębiorstwach wytwarzających dziennie miliony sztuk produktów w południowych Chinach czy korporacji finansowej z Wall Street. Uczestnikami rynku są także lokalne władze, administracja, Kościoły czy systemy edukacji na całym świecie. Swoboda działania w gospodarce rynkowej kształtuje ceny dóbr regulowane prawami podaży i popytu oraz efektywną konkurencją między przedsiębiorstwami. Jest ona motorem rozwoju i źródłem przepływów między poszczególnymi podmiotami. Te powiązania relacyjne między przedsiębiorstwami dostarczającymi na rynek dobra i usługi nazwano łańcuchami dostaw, zaś zarządzanie tymi relacjami, to zarządzanie łańcuchem dostaw. Wszelkie czynności, poczynając od pozyskania surowców przez produkcję, przeróbkę towarów, czynności związane z magazynowaniem, transportem, dystrybucją, usługami posprzedażowymi, a także przepływem informacji, aż po zaspokojenie potrzeby docelowego klienta to właśnie łańcuch dostaw. Najprościej ujmując, łańcuch dostaw to sieć fizycznych przepływów, która zaczyna się u dostawcy a kończy u klienta, czyli odbiorcy¹.

Globalne powiązania gospodarcze, wymagania odbiorców oraz wzrastająca konkurencja wymusiły rozbudowanie łańcuchów dostaw, umieszczając w nich nie tylko dodatkowych dostawców i odbiorców, ale również szereg przedsiębiorstw wykonujących usługi niezbędne do istnienia obecnego łańcucha dostaw. Są to podmioty wspierające łańcuch, zapewniające świadczenia transportowe, informatyczne, finansowe czy marketingowe. Konfiguracja podmiotów w poszczególnych łańcuchach dostaw jest różna i zależna od wielkości łańcucha i rodzaju powiązań wewnątrz niego. Wśród ogniw takiego rozbudowanego łańcucha wyróżnić należy producentów surowców i komponentów do produkcji wyrobów gotowych, które wytwarzają producenci, dystrybutorów produktów gotowych, którzy są pośrednim ogniwem do przedsiębiorstw przyjmujących dany asortyment w dużych ilościach, aby następnie dostarczyć go detalistom, a ci z kolei klientom końcowym w miejscu i czasie odpowiadającym zapotrzebowaniu. Wszystko to nie byłoby w dzisiejszej rzeczywistości możliwe bez aktywnej obecności podmiotów wspomagających. Należą do nich przedsiębiorstwa wysoko wyspecjalizowane w ramach pewnego rodzaju działalności jak transport i magazynowanie, usługi informatyczne i finansowe. Te ostatnie zapewniają nie tylko obsługę księgową czy usługi finansowe, ale także finansowanie realizacji określonych zadań w postaci pożyczek i kredytów. Firmy informatyczne zajmują się programowaniem i obsługą systemów komputerowych oraz administrowaniem baz danych. Trzeba tu także wspomnieć o obsłudze marketingowej przedsiębiorstw i sprzedawanych przez nie produktów i usług, ale również o usługach projektowych i inżynieryjnych oraz kompleksowej obsłudze prawnej i administracyjnej. Wszystkie powyższe podmioty lub tylko część z nich, są w mniejszym lub większym stopniu zintegrowane w ramach procesów zachodzących w różnego typu i wielkości łańcuchach dostaw².