Z pozoru może się wydawać, że budżetowanie i controlling mają ze sobą niewiele wspólnego. Ale nic bardziej mylnego. Po pierwsze, są to instrumenty wspomagające sprawne1 zarządzanie przedsiębiorstwem, mające duży wpływ na szybkie i ekonomiczne podejmowanie decyzji. Po drugie, współistnienie ich w przedsiębiorstwie przez sprzężenie zwrotne powoduje tworzenie ekonomicznej wartości dodanej.
Controlling pochodzi z języka angielskiego od czasownika to controll, co oznacza: kierować, sterować, regulować, dozować czy pilnować. W związku z tym często jest postrzegany jako kontrola, ale w ujęciu praktycznym oznacza przede wszystkim zapobieganie, gdyż pozwala na wykrywanie możliwych odchyleń od planów jeszcze przed ich wystąpieniem2. Controlling to metoda zarządzania ściśle powiązana z systemem przepływu informacji, która dostarcza danych niezbędnych do podejmowania decyzji. System controllingu funkcjonuje nie tylko wewnątrz przedsiębiorstwa, bo ze względu na relacje z interesariuszami współdziała również z jego otoczeniem. Controlling wspomaga wyznaczanie kierunków działań – celów strategicznych przedsiębiorstwa. W polskiej literaturze3 bywa opisywany modelem DROGA, gdyż jest to działalność (D), służąca rozwojowi (R) przedsiębiorstwa, przez ożywienie (O) jego funkcjonowania i zwiększenie gospodarności (G) przy wykorzystaniu możliwej aktywności (A). Jako zalety controllingu wymienia się4:
- orientację na cele – controlling udziela odpowiedzi na pytanie, co trzeba zrobić,
- orientację na wąskie gardła – controlling skoncentrowany jest na poszukiwaniu wąskich gardeł w przedsiębiorstwie, czyli tych miejsc w strukturze przedsiębiorstwa, które w krytycznych sytuacjach pierwsze stwarzają trudności,
- orientację na rynek – controlling ma na celu odkrywanie trendów i zmian na rynku,
- orientację na klienta – zadaniem controllingu jest badanie zmian w potrzebach i oczekiwaniach klientów, utrzymanie relacji z klientami,
- orientację na informacje – controlling ma szybko dostarczać właściwych informacji,
- orientację na wartość – controling poprawia rentowność przedsiębiorstwa i tworzy dla niego wartość dodaną.
Controlling jest instrumentem zarządzania, który wspiera kadrę kierowniczą przy podejmowaniu decyzji i tworzeniu mechanizmów skutecznego sterowania, pozwalających na osiąganie jak największej efektywności. Służy zapobieganiu sytuacjom krytycznym przez wykorzystanie zarządzania antycypacyjnego i myślenia wyprzedzającego, skierowanego na poprawę błędów przeszłości5. To podejście określa też stosunek controllingu do przeszłości, która w tym instrumencie ma znaczenie tylko wtedy, gdy wpływa na przyszłość.
Pozostałe 60% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.
Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.
Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułuMożesz zobaczyć ten artykuł, jak i wiele innych w naszym portalu Controlling 24. Wystarczy, że klikniesz tutaj.
