Właściwość organów podatkowo-celnych

Organy podatkowe

Zgodnie z art. 13 ordynacji podatkowej organem podatkowym, stosownie do swojej właściwości, jest naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, starosta lub marszałek województwa (jako organ pierwszej instancji), dyrektor izby administracji skarbowej (jako: organ odwoławczy odpowiednio od decyzji naczelnika urzędu skarbowego lub naczelnika urzędu celno-skarbowego; organ pierwszej instancji, na podstawie odrębnych przepisów; organ odwoławczy od decyzji wydanej przez ten organ w pierwszej instancji), samorządowe kolegium odwoławcze (jako organ odwoławczy od decyzji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, starosty lub marszałka województwa). Szef Krajowej Administracji Skarbowej jest organem podatkowym jako m.in.:

• organ pierwszej instancji i organ odwoławczy w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji, wznowienia postępowania, zmiany lub uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej wygaśnięcia,
• organ właściwy w sprawach uprzednich porozumień cenowych,
• organ właściwy w sprawach dotyczących interpretacji przepisów prawa podatkowego,
• organ właściwy w sprawach zmiany lub uchylenia opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego,
• organ właściwy w sprawach informacji przekazywanych przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe o otwartych i zamkniętych rachunkach bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej,
• organ właściwy w sprawach opinii zabezpieczających, w tym w zakresie opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego,
• organ właściwy w sprawach dotyczących informacji o schematach podatkowych,
• organ pierwszej instancji właściwy w sprawach zmiany lub uchylenia wiążącej informacji stawkowej oraz wiążącej informacji akcyzowej,
• organ właściwy w sprawach dotyczących realizacji współdziałania.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej jest organem podatkowym jako organ właściwy w sprawach dotyczących wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego, organ właściwy w sprawach wydawania, zmiany lub uchylenia opinii w sprawie opodatkowania wyrównawczego, organ pierwszej instancji właściwy w sprawach wydawania, zmiany lub uchylenia wiążącej informacji stawkowej oraz wiążącej informacji akcyzowej.

Minister właściwy do spraw finansów publicznych jest organem podatkowym jako organ właściwy w sprawach interpretacji ogólnych i objaśnień podatkowych. Ponadto, Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, nadać uprawnienia organów podatkowych Szefowi Agencji Wywiadu, Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefowi Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Szefowi Służby Wywiadu Wojskowego oraz Szefowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego, jeżeli jest to uzasadnione ochroną informacji niejawnych i wymogami bezpieczeństwa państwa.

Właściwość organów podatkowych

Zgodnie z art. 16 i art. 17 §1 ordynacji podatkowej właściwość rzeczowa organów podatkowych ustalana jest według przepisów określających zakres ich działania (tj. art. 14, art. 22, art. 25, art. 28 i art. 33 ustawy o KAS oraz rozdział 4 rozporządzenia w sprawie właściwości organów podatkowych). Z kolei właściwość miejscową organów podatkowych ustala się co do zasady według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika lub inkasenta. Właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach niektórych zobowiązań podatkowych lub poszczególnych kategorii podatników, płatników lub inkasentów w sposób odmienny od ww. generalnej zasady określa, uwzględniając w szczególności posiadanie miejsca zamieszkania lub siedziby za granicą, miejsce uzyskiwania dochodów oraz miejsce położenia przedmiotu opodatkowania – rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie właściwości organów podatkowych (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 565).

Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta. Organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie praw i obowiązków podatnika (płatnika, inkasenta), przejętych przez następcę prawnego jest organ podatkowy właściwy dla następcy prawnego. Jeżeli w trakcie roku podatkowego lub określonego w odrębnych przepisach innego okresu rozliczeniowego nastąpi zdarzenie powodujące zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego, organem podatkowym właściwym miejscowo za ten okres rozliczeniowy pozostaje ten organ podatkowy, który był właściwy w pierwszym dniu roku podatkowego lub okresu rozliczeniowego. Jeżeli po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego nastąpi zdarzenie powodujące zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego, organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawach dotyczących poprzednich lat podatkowych lub innych okresów rozliczeniowych jest organ właściwy po zaistnieniu tych zdarzeń. Organy podatkowe właściwe w dniu wszczęcia postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej do określenia lub ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego pozostają właściwe we wszystkich sprawach związanych ze zobowiązaniem podatkowym, które jest przedmiotem postępowania lub kontroli, chociażby w trakcie postępowania lub kontroli nastąpiło zdarzenie powodujące zmianę właściwości. Jeżeli zdarzenie powodujące zmianę właściwości organu podatkowego nastąpiło po zakończeniu kontroli podatkowej, organem właściwym miejscowo w sprawie, której ta kontrola dotyczy, pozostaje organ właściwy w dniu wszczęcia kontroli podatkowej. Szef Krajowej Administracji Skarbowej może, w celu usprawnienia i przyspieszenia kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego w pierwszej instancji, wyznaczyć, w drodze postanowienia, odpowiednio naczelnika urzędu skarbowego albo dyrektora izby administracji skarbowej jako właściwego do przeprowadzenia tych kontroli lub postępowań w sprawach dotyczących podatników pozostających w zakresie właściwości miejscowej różnych organów, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub konieczność zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Dyrektor izby administracji skarbowej może, w celu usprawnienia i przyspieszenia kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego, wyznaczyć, w drodze postanowienia, nadzorowanego naczelnika urzędu skarbowego jako właściwego do przeprowadzenia tych kontroli lub postępowań w sprawach dotyczących podatników pozostających w zakresie właściwości miejscowej różnych nadzorowanych naczelników, jeżeli zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub konieczność zabezpieczenia dowodów jego popełnienia. Wyznaczonym organem podatkowym może być wyłącznie organ właściwy przynajmniej dla jednego z podatników. W razie wyznaczenia organu po wszczęciu kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego wyznaczony organ podatkowy przejmuje kontrolę lub postępowanie do dalszego prowadzenia. Czynności podjęte w toku kontroli podatkowej oraz we wszczętym postępowaniu podatkowym pozostają w mocy. Szef Krajowej Administracji Skarbowej może, w celu usprawnienia i przyspieszenia kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego w pierwszej instancji, wyznaczyć naczelnika urzędu skarbowego jako właściwego do przeprowadzenia tych kontroli lub postępowań w sprawach dotyczących podatników lub płatników pozostających w zakresie właściwości miejscowej różnych organów, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie wydania w tych sprawach decyzji. Spory o właściwość rozstrzyga: