Kasowy PIT to nowa możliwość dla wybranych przedsiębiorców, z której mogą skorzystać od 1 stycznia 2025 r. Jest to rozwiązanie pozwalające osobom fizycznym prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą płacić podatek dopiero po otrzymaniu zapłaty od kontrahenta. Można uznać, że jest to w pewnym stopniu odpowiedź rządu na bolączki jednoosobowych działalności, które mają problemy z terminową płatnością podatków ze względu na odroczone płatności na fakturach, a także często nieterminowe uiszczanie zobowiązań przez kontrahentów, co wiąże się z trudnościami w utrzymaniu płynności finansowej. Takie działalności często nie mają wielu transakcji, a więc płacenie podatku dopiero po otrzymaniu zapłaty jest dla nich ogromną zaletą kasowego PIT. Uwzględnia on bowiem rzeczywisty przepływ gotówki w firmie.
Dotychczasowe rozliczanie metodą memoriałową
Co do zasady obowiązek podatkowy powstaje w momencie dokonania usługi, sprzedaży towaru lub wystawienia faktury. Przedsiębiorca ma obowiązek takie zdarzenie gospodarcze udokumentować fakturą sprzedażową, nie później niż do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu wystąpienia danego zdarzenia. Jednocześnie należy taką fakturę wykazać w przychodach i zapłacić za nią podatek.
Jak wygląda rozliczenie w przypadku kasowego PIT?
Kasowy PIT pozwala przedsiębiorcy płacić podatek od faktury po otrzymaniu płatności od kontrahenta. To znaczy, że chwila otrzymania zapłaty za fakturę będzie definiowała moment, kiedy uznamy przychód ze sprzedaży oraz kiedy uznamy koszty uzyskania przychodu. W przedstawionym rozwiązaniu za koszt uzyskania przychodu przedsiębiorca będzie mógł uznać fakturę dopiero w chwili jej uregulowania, nie wcześniej jednak niż w dacie poniesienia kosztu np. w dacie wystawienia faktury.
Przykład 1
Przedsiębiorca wystawił fakturę 10 stycznia 2025 r. Kontrahent zapłacił za nią 7 lutego 2025 r.
Przedsiębiorca w swoich przychodach wykaże tę fakturę w rozliczeniu za luty 2025 r.
Przykład 2
Przedsiębiorca otrzymał od kontrahenta fakturę wystawioną z dniem 4 lutego 2025 r. Zapomniał o płatności za nią i uregulował ją 8 maja 2025 r.
Przedsiębiorca tę fakturę będzie mógł uznać za koszt uzyskania przychodu dopiero w rozliczeniu za maj 2025 r.
Przykład 3
Przedsiębiorca zapłacił za fakturę 2 stycznia 2025 r. Kontrahent wystawił i przesłał mu fakturę 3 stycznia 2025 r. W jakiej dacie przedsiębiorca będzie mógł wykazać koszt z powyższej transakcji?
Przedsiębiorca ujmie w kosztach fakturę z dniem 3 stycznia 2025 r.
Wyjątki w rozliczeniach metodą kasową
Ministerstwo zaznacza jednak, że po upływie dwóch lat od wystawienia faktury, nawet jeśli nie zostanie ona opłacona, będzie trzeba wykazać od niej przychód. Również w przypadku likwidacji działalności gospodarczej będzie trzeba wykazać przychód z faktur, z których nie wykazano go wcześniej.
Przykład 1
Pani Ilona wystawiła fakturę w styczniu 2025 r. oraz wybrała kasową metodę rozliczania PIT. Do końca stycznia 2027 nie otrzymała płatności za daną fakturę. Pani Ilona będzie musiała wykazać przychód za daną fakturę w styczniu 2027 r.
Przykład 2
Pani Ilona na koniec czerwca 2026 r. postanawia zamknąć swoją firmę. Dla rozliczeń PIT stosuje metodę kasową. Od początku roku ma dwie faktury, od których nie wykazała przychodu, ponieważ nie otrzymała od nich jeszcze zapłaty. Pani Ilona, likwidując swoją działalność w czerwcu, który jednocześnie będzie dla niej ostatni okresem rozliczeniowym, powinna wykazać w rozliczeniu za czerwiec 2026 r. przychód z dwóch faktur, którego nie wykazała wcześniej.
Przy stosowaniu tej metody należy także wziąć pod uwagę wyjątek, który stanowią przychody z odpłatnego zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Dla tych przychodów metoda kasowa nie ma zastosowania. Zmianie nie ulegnie także rozliczanie amortyzacji. Dalej będzie ona rozliczana metodą memoriałową.
Pozostałe 64% artykułu dostępne jest dla zalogowanych użytkowników serwisu.
Jeśli posiadasz aktywną prenumeratę przejdź do LOGOWANIA. Jeśli nie jesteś jeszcze naszym Czytelnikiem wybierz najkorzystniejszy WARIANT PRENUMERATY.
Zaloguj Zamów prenumeratę Kup dostęp do artykułuŹródło: Controlling i Rachunkowość Zarządcza nr 01/2025
