Ogólnoeuropejski Indywidualny Produkt Emerytalny (OIPE) – nowa era oszczędzania w III filarze

OIPE – charakterystyka produktu

OIPE pojawiło się w Polsce w 2022 r. i jak dotąd oferowane jest wyłącznie przez słowackiego robo-doradcę FINAX. Produkt ten stanowi doskonałą alternatywę lub uzupełnienie dla dobrze już znanych Polakom kont IKE oraz IKZE, zapewniając nowy wymiar mobilności i przejrzystości inwestycji. To nowy produkt dedykowany dla osób, które mają oszczędności i zastanawiają się, co z nimi zrobić. OIPE jest produktem całkowicie dobrowolnym umożliwiającym długoterminowe inwestowanie w ramach III filaru emerytalnego. Jego głównym celem jest gromadzenie oszczędności na przyszłą emeryturę z wykorzystaniem funduszy ETF – czyli tanich, pasywnie zarządzanych instrumentów odwzorowujących indeksy giełdowe (np. S&P500). Dzięki konstrukcji opartej na prawie unijnym OIPE ma charakter ogólnoeuropejski – można je prowadzić i kontynuować inwestowanie w dowolnym kraju UE, bez konieczności zamykania rachunku czy utraty przywilejów podatkowych.

Główne aspekty OIPE, które należy znać

Poniżej zaprezentowano główne aspekty, które należy poznać przed otwarciem konta OIPE:

1. Zwolnienie z podatku Belki: zyski wypracowane w ramach OIPE są zwolnione z 19% podatku od zysków kapitałowych, pod warunkiem że środki pozostaną na koncie do 60. roku życia (lub 55. roku – w przypadku wcześniejszego nabycia prawa do emerytury). To rozwiązanie zbliżone do IKE, ale korzystniejsze niż IKZE, gdzie wiek wypłaty bez podatku wynosi 65 lat.
2. Europejska mobilność: OIPE to tzw. europejska emerytura z tego względu, że konto można przenosić
   pomiędzy krajami. Jest to więc produkt stworzony z myślą szczególnie np. o osobach, które nie zamierzają mieszkać całe życie tylko w jednym kraju. Oszczędności można gromadzić, będąc w każdym kraju UE. Warto zaznaczyć, że możliwość zmiany kraju gromadzenia i wypłaty środków jest unikalna – jak dotąd żaden inny produkt III filaru nie oferuje takiej możliwości.
3. Jednolite zasady i transparentność w UE: w całej Unii Europejskiej OIPE funkcjonuje według tych samych reguł, obejmujących strukturę portfela, limity kosztów i zasady ochrony inwestora. Uczestnik może w każdej chwili sprawdzić skład portfela i bieżącą wycenę.
4. Niskie opłaty: maksymalny limit kosztów w OIPE wynosi 1% rocznie. FINAX pobiera 0,6% + VAT, czyli 0,72% rocznie od wartości aktywów. To jedyny koszt prowadzenia konta – brak dodatkowych prowizji za wpłaty, wypłaty czy transakcje.
5. Roczny limit wpłat: podobnie jak IKZE oraz IKE, także dla OIPE został przewidziany roczny limit wpłat, które będzie się zmieniać z każdym rokiem – stanowi on 3-krotność przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok. Przy wpłacie ponad limit odbiorca (w tym wypadku FINAX) odsyła nadwyżkę. Można oczywiście wpłacić mniej niż ustalony limit. Jest to cecha zbieżna z pozostałymi produktami w ramach III filaru emerytalnego.
6. Dziedziczność środków: środki w OIPE są prywatną własnością inwestora, podlegają dziedziczeniu i mogą być wypłacone w dowolnym momencie – choć wcześniejsza wypłata oznacza konieczność zapłaty podatku Belki.
7. Minimalny okres oszczędzania: podobnie do IKZE oraz IKE wynosi on pięć lat – ciągłość nie musi być zachowana. Oznacza to, że musimy wpłacić środki w pięciu dowolnych latach (do momentu wypłaty), by być zwolnionym z podatku Belki.
8. Alokacja środków: właściciel konta wybiera sposób alokacji środków spośród dostępnych opcji (więcej w dalszej części artykułu).
9. Wypłata środków: nie ma możliwości częściowej wypłaty środków przed osiągnięciem 60. roku życia. Taką możliwość spośród wszystkich produktów emerytalnych oferuje jedynie IKE. Jest natomiast możliwa całkowita wypłata środków dotąd zgromadzonych. Wcześniejsza wypłata skutkuje jednakże obowiązkiem zapłaty podatku od zysków kapitałowych.
10. Forma wypłaty po osiągnięciu 60. roku życia: środki można wypłacać jednorazowo lub w ratach.