Jak planować i budżetować, aby osiągnąć sukces?

Budżetowanie w każdej organizacji powinno służyć realizacji celów. Oba narzędzia zarządzania mają za zadanie obustronnie się uzupełniać i służyć kadrze kierowniczej do szybkiego reagowania i podejmowania skutecznych decyzji menedżerskich w procesie zarządzania przez cele (Management by Objectives). Podstawą tej koncepcji jest decentralizacja zarządzania oraz wiara w to, że każdy pracownik identyfikuje się z celami organizacji i chce ponosić odpowiedzialność za jej wyniki. Z kolei zadaniem całego controllingu jest m.in. sterowanie procesami ustalania celów na każdym poziomie struktury organizacyjnej. I tak zgodnie z jej hierarchią wyróżnia się cztery szczeble celów, które należy sformułować¹:

1. misja – formalny wyraz wizji przedsiębiorstwa i jego działalności w przyszłości; najbardziej ogólne stwierdzenie podstawowych intencji zarządu, wyznaczające kierunek jego działań, adresowane do klientów, dostawców, właścicieli i pracowników,
2. cele strategiczne – powzięte zamierzenia najwyższego kierownictwa, określające ogólny nurt rozwoju organizacji; obejmują swoim zasięgiem dłuższy horyzont czasowy (zwykle mieści się on w przedziale 3-5 lat),
3. cele taktyczne – wszelkie działania uwzględniające sposób postępowania umożliwiający realizację konkretnych celów strategicznych; ustala je kierownictwo średniego szczebla zarządzania,
4. cele operacyjne – odpowiada za nie kierownictwo tzw. pierwszej linii; są one ukierunkowane na codzienne działania, mające zapewnić realizację celów taktycznych, i dotyczą zwykle krótkookresowych problemów, takich jak zamówienie materiałów do produkcji samochodów czy analiza wymagań wdrażanego systemu informatycznego.